Kromtrekken (warping) is de meest voorkomende manier waarop een 3D-print mislukt: hoeken die van de plaat loskomen of een bodem die bol gaat staan. Hieronder waar het vandaan komt en hoe je het wegontwerpt. Zie ook de materiaalkeuze.
Waarom kromtrekt een 3D-print?
Een 3D-print wordt laag voor laag warm neergelegd en krimpt terwijl hij afkoelt. Die krimp trekt aan het materiaal, en op scherpe binnenhoeken aan de onderkant trekt het zo hard dat de hoeken loskomen of omhoog krullen. Je dempt dat door de onderhoeken af te ronden met 1,0 mm tot 3,0 mm. De belangrijkste maatregelen op een rij:
| Maatregel | Toelichting |
|---|---|
| Onderhoeken afronden | 1,0 mm tot 3,0 mm |
| Grote platte vlakken vermijden | verdeel de spanning of splits het |
| Goede hechting op de plaat | voorkomt loskomen van de eerste lagen |
Hoe voorkom je dat een print kromtrekt?
De belangrijkste ontwerptruc is scherpe binnenhoeken aan de onderkant afronden met 1,0 mm tot 3,0 mm, zodat de krimpkracht zich verdeelt in plaats van op één punt te trekken. Verder helpt een goede hechting op de plaat, niet te grote onafgebroken platte vlakken, en een rustige afkoeling. In productie letten wij hier bij het klaarzetten van de print op.
Welke rol speelt het materiaal?
Het materiaal speelt zeker mee: hoe meer een kunststof krimpt bij afkoelen, hoe sterker het kromtrekt. Wij hebben hiervoor echter geen gemeten kromtrek-rangorde in onze cijfers, dus we zetten de materialen bewust niet op volgorde. Wat we wel uit de datasheets weten is de warmtebestendigheid, bijvoorbeeld een glasovergang van 60 graden voor PLA; dat is iets anders dan kromtrekgevoeligheid.
Waarom trekken grote platte vlakken sneller krom?
Bij een groot plat vlak werkt de krimp over de hele lengte samen: elke afkoelende laag trekt een beetje, en dat telt op tot een zichtbare bolling of een opgetrokken hoek. Kleine of gebogen vormen verdelen die spanning beter. Daarom ronden we de onderste binnenhoeken af met 1,0 mm tot 3,0 mm en splitsen of vormen we grote vlakken soms bewust anders.
Een groot of vlak product dat vormvast moet blijven? Beschrijf het op /maatwerk, dan ontwerpen we het krombestendig. Zie ook hoe groot een print kan zijn.
1,0 mm tot 3,0 mm afronding op de onderste binnenhoeken: daar begint kromtrekken, en daar stop je het.
Veelgestelde vragen
Een 3D-print wordt laag voor laag warm neergelegd en krimpt terwijl hij afkoelt. Die krimp trekt aan het materiaal, en op scherpe binnenhoeken aan de onderkant trekt het zo hard dat de hoeken van de plaat loskomen of omhoog krullen. Je dempt dat door de onderhoeken af te ronden met 1,0 mm tot 3,0 mm; grote, platte vlakken zijn het gevoeligst.
De belangrijkste ontwerptruc is scherpe binnenhoeken aan de onderkant afronden met 1,0 mm tot 3,0 mm, zodat de krimpkracht zich verdeelt in plaats van op één punt te trekken. Verder helpt een goede hechting op de plaat, niet te grote onafgebroken platte vlakken, en een rustige afkoeling. In productie letten wij hier bij het klaarzetten van de print op.
Het materiaal speelt zeker mee: hoe meer een kunststof krimpt bij afkoelen, hoe sterker het kromtrekt. Wij hebben hiervoor echter geen gemeten kromtrek-rangorde in onze cijfers, dus we zetten de materialen bewust niet op volgorde. Wat we wel weten uit de datasheets is de warmtebestendigheid, bijvoorbeeld een glasovergang van 60 graden voor PLA; dat is iets anders dan kromtrekgevoeligheid.
Bij een groot plat vlak werkt de krimp over de hele lengte samen: elke afkoelende laag trekt een beetje, en dat telt op tot een zichtbare bolling of een opgetrokken hoek. Kleine of gebogen vormen verdelen die spanning beter. Daarom ronden we de onderste binnenhoeken af met 1,0 mm tot 3,0 mm en vormen of splitsen we grote vlakken soms bewust anders.
- Eigen ontwerprichtlijn, Plasticopmaat, 2026: Bambu Lab, 0,4 mm nozzle, 0,20 mm laaghoogte
- Algemene FDM-ontwerpliteratuur: Breed gedragen FDM-ontwerpvuistregels; geen eigen meting, geen exacte citatie
- Bambu Lab, Technical Data Sheet PLA Basic V3.0: Temperaturen, waterabsorptie (0,43%), treksterkte en Young's modulus van PLA
Geschreven door Micha, oprichter van Plasticopmaat, draait 15 Bambu Lab printers in Gouda. Laatst gecontroleerd op 12 juli 2026.
Klaar om jouw idee te printen?
Bereken de prijs live in onze calculator, geen offerte-traject nodig.
