Voor 95 % van onze maatwerk-prints kies je tussen drie materialen: PLA, ASA en TPU. Elk heeft zijn eigen sterktes - en vooral zwaktes die je moet kennen vóórdat je bestelt. We schreven dit artikel omdat we regelmatig klanten zien terugkomen met een kapot product simpelweg doordat het verkeerde materiaal is gekozen.
De korte aanbeveling per scenario
- Binnen, decoratief of licht functioneel → PLA. Goedkoop, mooi mat, makkelijk te printen.
- Buiten, in de zon of in regen → ASA. Vervormt niet door warmte en wordt niet bros door UV.
- Flexibel, schokbestendig of klemmend → TPU. Buigt mee, herstelt zijn vorm, breekt niet.
Onder elke aanbeveling zitten nuances - die werken we hieronder per materiaal uit. Loop ze even door voordat je in de calculator een keuze maakt.
PLA - het standaardmateriaal voor binnen
PLA (PolyLactic Acid) is gemaakt van plantaardige grondstoffen, kost €12 per kilo en print betrouwbaar op elke moderne printer. Bij Plastic op Maat is het ons default materiaal - zo'n 70 % van wat we printen.
Sterktes
- Goedkoop: 2,5× goedkoper dan ASA. Een organizer-bakje van 60 g kost je ongeveer €2 aan filament.
- Makkelijke nabewerking: kan goed geschuurd, geboord en gelijmd worden met cyanoacrylaat-lijm.
- Mooie matte afwerking: oogt premium zonder extra finishing. Beschikbaar in 30+ kleuren.
- Lage CO2-voetafdruk: 0,5 g CO2 per gram filament (versus 0,8 voor ASA en 0,9 voor TPU).
Zwaktes
- Vervormt vanaf 60 °C. Een zwarte PLA-print op de dashboard van een auto in de zomer wordt papperig binnen een uur.
- Niet UV-bestendig. Buiten wordt PLA na 6–12 maanden bros en breekt bij minimale belasting.
- Bros bij stoten. PLA is hard maar niet taai - bij een val van 1 meter kan een dunwandig product breken.
ASA - voor buiten en warmte
ASA (Acrylonitrile Styrene Acrylate) is petrochemisch en kost €30 per kilo. Het is ontwikkeld als opvolger van ABS specifiek voor buitentoepassingen - denk aan auto-spiegelkappen en gevelpanelen.
Sterktes
- UV-bestendig. Verbleekt en wordt niet bros, ook niet na jaren in de Nederlandse zon.
- Hittebestendig tot ±95 °C. Kan in een hete auto, naast een radiator of in een tuinverlichtingshouder.
- Slag- en weersbestendig. Buigt licht mee bij stoten in plaats van direct te breken.
Zwaktes
- Duurder: 2,5× zo duur als PLA in materiaalkosten - merkbaar bij grotere objecten.
- Hogere CO2-uitstoot: 0,8 g CO2 per gram (60 % meer dan PLA). Voor binnen-toepassingen waar PLA volstaat is ASA dus geen duurzame keuze.
- Lichte styreen-geur tijdens printen. Voor jou als klant niet relevant, voor onze werkplaats wel.
TPU - flexibel en schokbestendig
TPU (Thermoplastic Polyurethane) is een rubber-achtig materiaal dat we printen met shore-hardheid 95A - net iets harder dan een autoband-rubber. Het kost €36 per kilo en print iets langzamer dan PLA of ASA omdat de printer subtiel moet zijn.
Sterktes
- Buigt & herstelt: kan tot 90° vervormd worden en gaat terug naar de oorspronkelijke vorm.
- Schokbestendig: ideaal voor cases, dempers of beschermhoezen rond breekbare apparatuur.
- Klemmend: perfect voor klemverbindingen of o-ring- achtige afdichtingen waar je een rubber-effect nodig hebt.
- Geluiddempend: absorbeert trillingen - geliefd voor machineonderdelen.
Zwaktes
- Duurste van de drie. Voor grote objecten loopt het snel op.
- Niet structureel. Een TPU-bracket dat 20 kg moet dragen vervormt onder belasting - kies dan PLA of ASA.
- Gevoelig voor olie en vet: in een keukenomgeving of autotechnische toepassing kan TPU langzaam degraderen.
Vergelijkingstabel - in één oogopslag
Een handige cheat-sheet die we ook gebruiken in onze offerte-tool:
- Prijs/kg: PLA €12 · ASA €30 · TPU €36.
- Hittebestendigheid: PLA 60 °C · ASA 95 °C · TPU 80 °C.
- UV-bestendigheid: PLA slecht · ASA uitstekend · TPU gemiddeld.
- Slagvastheid: PLA bros · ASA goed · TPU uitstekend (buigt mee).
- Vulgraad-default: alle drie 15 % decoratief, 25 % functioneel.
- Best voor: PLA = binnen, prototypes, decoratief · ASA = buiten, automotive, in de zon · TPU = klemmen, dempers, cases.
Hoe weet je zeker dat je de juiste keuze maakt?
Beschrijf in onze chat-tool wat je wilt maken en waar het komt te staan. Onze AI stelt automatisch het juiste materiaal voor en onderbouwt waarom. Twijfel? Vraag een tweede mening aan via service@plasticopmaat.nl - we krijgen liever vooraf een vraag dan achteraf een retour.
Veelgestelde vragen
- PLA is in theorie composteerbaar in een industriële composteerinstallatie (60 °C, hoge vochtigheid), maar in een gewone groenbak of GFT-bak gebeurt er weinig. Mechanisch recyclen kan wel - sommige bedrijven nemen schone PLA-restjes aan. ASA en TPU zijn beide thermoplastisch en in principe te smelten en hergebruiken, maar daar is in Nederland nog weinig infrastructuur voor.
- 'Sterkte' hangt af van het type belasting. Voor stijfheid en structurele draagkracht (bijv. een bracket dat een gewicht draagt): PLA wint, ASA volgt, TPU is laatste. Voor stoot- en valbelasting (bijv. een case dat valt): TPU wint, ASA volgt, PLA is laatste. Voor warmtebestendigheid: ASA wint duidelijk.
- Een UV-bestendige spuitlak biedt enige bescherming, maar lost het hitte-probleem niet op. Een geverfde PLA-print in de Nederlandse zomerzon vervormt nog steeds vanaf 60 °C. Voor structurele buitentoepassingen blijft ASA de juiste keuze; voor decoratieve niet-belaste objecten met UV-lak kan PLA enkele jaren mee.
- Voor visueel-decoratieve dingen (display, organizer, plantenpot) is PLA prima en het goedkoopst. Voor functionele zaken die in contact komen met warm water of stoom (theekast, koffieapparaat-houder) is ASA veiliger. Voor producten die direct met voedsel in contact komen raden we 3D-printen in algemene zin niet aan - de laagjes vangen bacteriën die niet weg te poetsen zijn.
- TPU print 20–30 % langzamer dan PLA omdat de printer voorzichtiger moet bewegen. Voor één stuk merk je dit nauwelijks; bij grote series (50+ stuks) kan het de productie met een halve dag verlengen. ASA en PLA printen in vergelijkbare tijd.