Wat is TPU en wanneer gebruik je het bij 3D-printen?

TPU is het flexibele materiaal in ons assortiment: het buigt, gript en dempt. Hieronder wat het is, wanneer je het kiest, en waarom het temperatuurgedrag anders ligt dan bij PLA of ASA. Voor het hele assortiment, zie de materiaal-beslisboom.

Wat is TPU bij 3D-printen?

TPU (thermoplastisch polyurethaan) is een flexibel, rubberachtig filament dat €36 per kilo kost. Het buigt mee en veert terug, waar PLA en ASA stijf en bros zijn. Bambu Lab publiceert voor TPU geen verwekings- of vervormingstemperatuur; alleen een smeltpunt van 183 graden staat in het datasheet. Je gebruikt het voor flexibele of schokdempende onderdelen die niet dragend hoeven te zijn.

Wanneer kies je TPU?

Kies TPU als een onderdeel moet buigen, grippen of schokken opvangen: denk aan een flexibele klem, een dop, een dempblokje of een grip-hoes. Voor stijve, dragende delen is TPU juist ongeschikt; dan kies je PLA of ASA. TPU kost €36 per kilo, meer dan PLA (€15) en ASA (€30), dus gebruik het gericht waar de flexibiliteit echt nodig is.

Hoe flexibel en rekbaar is TPU?

Heel flexibel, en meetbaar zo. Volgens het datasheet van Bambu Lab heeft TPU een Young's modulus van 1.190 MPa, meer dan twee keer zo soepel als PLA (2.580 MPa): een lager getal betekent buigzamer. De treksterkte in het printvlak is 22,4 MPa. Opvallend is het verschil per richting: TPU rekt in het printvlak (XY) meer dan 650 procent voor het breekt, maar in de opbouwrichting (Z) maar 31 procent.

Tot welke temperatuur kan TPU?

Dat is niet hard te zeggen, want Bambu Lab publiceert voor TPU geen Vicat, HDT of glasovergang; die staan als N/A in het datasheet. Wel bekend is het smeltpunt van 183 graden. In de Bambu-filament- wiki staat TPU in de categorie die onder 60 graden verweekt, samen met PLA. Een exacte verwekingsgrens noemen wij daarom niet: dat zou een verzonnen getal zijn.

Wat publiceert Bambu Lab wel en niet over TPU?

Van de vier temperatuurwaarden die we voor andere materialen gebruiken, publiceert Bambu Lab er voor TPU maar 1: het smeltpunt van 183 graden. Vicat, HDT en glasovergang staan als niet gepubliceerd. Dat is precies waarom we voor TPU geen warmtebestendigheidsgetal claimen, anders dan bij PLA (HDT 54 graden). De gepubliceerde waarden:

Heb je een flexibel of dempend onderdeel nodig? Beschrijf het op /maatwerk en kies TPU, of vergelijk eerst met de stijve materialen in PLA, ASA of TPU.

650 procent rekt TPU in het printvlak voor het breekt, tegen 31 procent in de opbouwrichting: sterk richtingafhankelijk.

183 graden is het enige temperatuurgetal dat Bambu Lab voor TPU publiceert: geen Vicat, geen HDT, geen glasovergang.