Plastic onderdeel namaken: de maten die echt tellen

Dit artikel gaat over de techniek van namaken: welke maten kritisch zijn, hoe je ze meet, en waarom een exact nagemaakt onderdeel vaak niet past. Over het proces, dus waar je begint en wat het kost, gaat een onderdeel laten 3D printen.

Welke maten zijn kritisch?

Maar een handvol. Klikafstanden, want die bepalen of een clip pakt. Asgaten en doorvoeren, want die moeten sluiten. En de wanddikte op de plek waar het onderdeel gebroken is, want daar moet het juist dikker dan het origineel. De rest van de vorm mag ruimer: een print wijkt sowieso 0,2 mm af van de tekening, dus honderdsten narekenen op niet-kritische vlakken is verspilde moeite.

Hoe meet je met een schuifmaat?

Meet elke kritische maat drie keer en neem het gemiddelde, want een versleten of licht vervormd onderdeel geeft per meting iets anders. Meet buitenmaten met de brede bek en gaten met de smalle punten. Noteer bij elke maat wat hij moet doen: vast zitten, dan rekenen wij 0,2 mm speling, of bewegen, dan wordt het 0,3 mm. Zonder die aantekening wordt het gokken.

Wat doe je als het origineel gebroken is?

Twee trucs redden bijna elke situatie. Spiegelen: veel onderdelen zijn symmetrisch, dus de intacte helft levert de ontbrekende maat. En referentie nemen: meet het apparaat of meubel waar het onderdeel in hoort, want de gaten en randen daar liggen vast en zijn niet gebroken. Werkt geen van beide, stuur het onderdeel dan op. Reken hoe dan ook op 0,2 mm maatafwijking op de nieuwe print.

Waarom past een exact nagemaakt onderdeel niet?

Omdat exacte maten geen speling bevatten. Twee delen met dezelfde maat passen niet in elkaar; er moet ruimte tussen. Voor een vaste passing is dat 0,2 mm, voor een schuivende 0,3 mm, en daar bovenop komt de 0,2 mm van het printen. Ronde gaten komen bovendien iets krapper uit dan getekend. De volledige richtlijn staat in tolerantie bij 3D-print onderdelen.

Waarom maak je het onderdeel sterker dan het origineel?

Omdat een onderdeel dat is afgebroken daar per definitie een zwakke plek had. Maak de wand op die plek minstens 2,0 mm dik, tegen 1,2 mm voor gewone wanden, en rond de overgang af met 1,0 mm tot 3,0 mm. Een wand van 0,4 mm is het absolute minimum en draagt niets. Meer in de minimale wanddikte.

Waarom bepaalt de printrichting of het houdt?

Omdat een print langs de laagnaden veel zwakker is. PLA haalt 35 MPa in het printvlak en 31 MPa dwars op de lagen, dus 35 tegen 31. Leg de belasting daarom in het vlak. Bij een clip die veert is dat het verschil tussen jarenlang meegaan en afknappen bij de eerste klik. Meer in hoe sterk een 3D-print is.

Onderdeel opmeten en laten maken kan via de maatwerk-tool, of voor meerdere stuks via een offerteaanvraag. Gaat het om een meubelclip, lees dan klemmetje kapot laten namaken. Past het geleverde onderdeel toch niet, kijk dan bij retourneren.

0,2 mm speling bij een vaste passing en 0,3 mm bij een schuivende. Exacte maten overnemen is precies waarom het niet past.