Is 3D printen schadelijk? Wat er vrijkomt bij printen

Deze vraag heeft twee heel verschillende antwoorden, afhankelijk van wie hem stelt. Voor iemand die een print bestelt is het risico praktisch nul, want het printen gebeurt niet bij hem thuis. Voor iemand die zelf een printer op zijn slaapkamer zet ligt het anders. Hieronder allebei, met de verwerkingstemperaturen uit de datasheets van Bambu Lab.

Wat komt er vrij tijdens het printen?

Bij het smelten van kunststof komen vluchtige organische stoffen en ultrafijne deeltjes vrij. Hoeveel hangt vooral af van de temperatuur, en die verschilt sterk per materiaal: PLA smelt bij 160 °C, TPU bij 183 °C en ASA bij 210 °C. Dat verschil van tientallen graden is precies waarom PLA als het mildste materiaal geldt en ASA om afzuiging vraagt.

Waarom is dit voor onze klant niet relevant?

Omdat het printen bij ons gebeurt, niet bij jou. Wij draaien 15 printers in een aparte werkplaats in Gouda, in gesloten machines. Wat jij ontvangt is een uitgehard stuk kunststof dat na 4 werkdagen verwerking plus 1 werkdag bezorging bij je ligt, en dat geen dampen meer afgeeft. De blootstelling zit in het printproces zelf, niet in het product.

Wanneer is het wel iets om rekening mee te houden?

Bij zelf printen, en dan vooral bij drie combinaties: een open printer, een kleine ruimte zonder ventilatie, en een materiaal dat heet verwerkt wordt zoals ASA op 210 °C. Zet een printer niet in een slaapkamer, ventileer de ruimte, en kies een gesloten machine als je meer dan incidenteel print. Of dat de investering waard is, staat in een 3D printer kopen of laten printen.

Is de print zelf gevaarlijk in huis?

Een uitgeharde print geeft geen dampen meer af en is in normaal gebruik onschadelijk. Twee kanttekeningen blijven. PLA vervormt vanaf 50 graden, dus leg een print niet op een radiator of achter glas in de volle zon. En voor voedselcontact geldt een apart verhaal, dat niet over dampen gaat maar over hygiëne: dat staat in is 3D geprint plastic voedselveilig.

Welke materialen gebruiken jullie, en waarom die?

Ons aanbod is PLA, ASA en TPU standaard, PETG op aanvraag. PLA is de standaard omdat het op plantaardige basis wordt gemaakt, bij 160 °C verwerkt wordt en van alle opties het minste afgeeft. ASA gebruiken wij alleen waar het moet, namelijk buiten, juist omdat het heter verwerkt wordt. Welk materiaal waarvoor dient staat in het materialenoverzicht en de milieukant in is PLA recyclebaar in Nederland.

Wil je iets laten printen zonder zelf een machine in huis te halen, dat kan op de maatwerk-tool. Vragen over materiaalkeuze voor een specifieke omgeving horen thuis in een offerteaanvraag. De hele keten van bestand tot object staat in hoe 3D printen werkt.

160 graden voor PLA tegen 210 graden voor ASA. Die 50 graden verschil bepalen hoeveel er vrijkomt.